Doç. Dr. Esin ESEN
Japonolog| ESN Akademi Direktörü
Akademisyen, Yazar, Çevirmen, Editör.
Uzmanlık alanları: Klasik Japon Kadın Edebiyatı, Man’yōshū , Çeviribilim
Güncel Çalışma Odağı: Digital Beşeri Bilimler (Digital Japonoloji & Dijital Çeviribilim)
Disiplinlerarası Birikim: Türkoloji & Anadolu Araştırmaları
Diller: Japonca, İngilizce, İspanyolca, Klasik Japonca, Türkçe (ana dil)
İleri Düzey Dijital Yetkinlik
Akademik Siteler & Atıf Verileri:
Google Scholar | ORCID | Academia.edu | Researchmap (Japonya)
KISA ÖZGEÇMİŞ
Doç. Dr. Esin Esen, Japonya, Amerika başta olmak üzere, dünyanın çeşitli ülkelerinde ve Türkiye’de yayınlanmış 30 kadar kitabın yazarı, editörü, çevirmeni. Japon dilindeki en eski eser Man’yōshū ve Eski Çağ Japon Halk Şarkıları Jodai Kayō kitaplarının yazarı.
Çeviribilim alanındaki çalışmalarında da Klasik Japonca ile Japoncadan çeviri alanının bağlantısını kuruyor. Japoncadaki “dinleyici sorumluluğu”nun [kikitesekinin] çevirilmesi üzerine bilişsel bilim ve bağıntı kuramı temelinde bir yöntem önerisi ortaya koydu, Klasik ve modern Japonca çevirilere uyguladı. Elde ettiği sonuçlarla birlikte İngilizce ve Japonca olarak yurtdışında yayınladı. Japon kanbun-kundoku yönteminin Klasik Çince metinlerin Türkçeye çevrilmesine uygulanabileceğini ortaya koydu. Türkçe-Japonca çeviribilim alanında ilk kapsamlı çalışmalardan olan Shaping the Field of Translation in Japanese↔Turkish Contexts Volumes 1-2, kitaplarının editörlerinden. Murasaki Shikibu’nun Günlüğü’nü klasik Japoncadan çevirdi. Nazlı Kar [Sasameyuki] kitabının çevirmeni. Boğaziçi Üniversitesi, Galatasaray Üniversitesinde Japonca, İngilizce ve İspanyolca çeviri konusunda uygulamalı ve teorik dersler verdi. 1990’lardan beridir Japonca, İngilizce, İspanyolca dillerinden çeviriler yapıyor. ESN Akademi bünyesinde Japoncadan Türkçeye yazılı çeviri üzerine, Japonoloji ve çeviribilim alanlarındaki kuram ve yöntemler temelinde bir müfredat oluşturdu.
Türkiye’de Japonya, Japonya’da Türkiye temalı uluslararası projelerin kurucusu olarak bu alandaki çalışmaların gün yüzüne çıkmasına katkıda bulundu. 2015’den beri sürdürdüğü projelerinde akademisyenler, alanının uzmanları ve sanatçıların da içlerinde bulunduğu 300’den fazla kişiyi bir araya getirdi. Bu projeler sonucunda 4 ayrı dilde 21 yayın ve 2 sergi ortaya çıktı. Çalışmaları Japonololoji alanındaki bilgisinin yanı sıra, Türkoloji eğitimi ve Anadolu araştırmaları üzerindeki temeliyle de şekillenmekte.
2026 itibariyle çalışmaları Dijital Çeviribilim ve Dijital Japonoloji alanına yönelmiştir. Mine Yazıcı’nın tüm eserlerinin İngilizceye çevrilmesinde, Yazıcı’nın İngilizce yazma tarzı ile çeviri yapabilecek kapalı-devre yapay zeka sistemi tasarlamıştır. Halen tüm çalışmalarının bulunduğu bir veritabanı oluşturmak için YAML kodlarıyla farklı eserlerinin bağlantısını ve diğer ilgili datalarla kapalı-devre yapay zeka sistemini eğitmek üzere çalışmaktadır. Bu çalışmasının nihai hedefi “kendi bilgi ve zihnini” yapay zeka sistemine aktararak farklı çıktılar elde etmektir. AI alanında Büyük Dil Modellerinin işleyişi ve yapay zeka etiği konularında seminerler yürütmüştür.
2024 yılında, uluslararası araştırma, eğitim, yayın faaliyetlerini, kuruculuğunu ve direktörlüğünü yaptığı ESN Akademi çatısı altında birleştirmiştir. Yayınevi Japan Foundation yayın desteği almış ayrıca ESN Akademi tarafından yayınlanan kitaplardan bazıları T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı desteğiyle halk kütüphanelerinde yerini almıştır.
Akademik çalışmalarının yanı sıra; birikimini akademik dünyanın dışındaki kitleyle paylaştığı yayınlar, videolar, etkinlikler, sergiler, söyleşileri gibi geniş kapsamlı çalışmaları vardır. (Türkçeye girmekte olan bir kavramla bu çalışmalar dünyada Public scholarship – Toplum akademisyenliği olarak adlandırılmaktadır.)
AKADEMİK KARİYER
2020 Doçent, ÜAK, Japon Dili ve Edebiyatı Alanı (Filoloji)
2013 PhD, Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Japon Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Tez: Manyōshū’da Kadın Şairler ve Şiirleri –Bilişsel Poetika Açısından ‘Okuyucu-dinleyici Sorumluluğu’ Not ortalaması: 3.9/4
2007 BA Ankara Üniversitesi, D.T.C.F., Japon Dili ve Edebiyatı Bölümü Tez: Heian Dönemi Kadın Edebiyatı Not ortalaması: 95/ 100
1995 AD, Ankara Üniversitesi, D.T.C.F., Japon Dili ve Edebiyatı Bölümü
1995, TC. Kültür ve Turizm Bakanlığı Japonca-İspanyolca-İngilizce Bröve / Eğitimler: Anadolu Araştırmaları, tarih, arkeoloji, sanat tarihi, mitoloji, ikonografi.
1991 AD, Boğaziçi Üniversitesi, Fen Edebiyat Fakültesi, Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü
ÜNİVERSİTE BÜNYESİNDE EĞİTMENLİK DENEYİMİNDEN ÖRNEKLER
2013 – 2015 Galatasaray Üniversitesi, Karşılaştırmalı Dilbilim ve Uygulamalı Yabancı Diller Bölümü, Öğretim Üyesi P/T
Verilen Dersler: Çeviri Teorisi,
Çeviride Yöntem, İspanyolca-İngilizce-Türkçe
Çeviri Eleştirisi, İspanyolca-İngilizce-Türkçe
Çeviride Türler, İspanyolca-İngilizce-Türkçe
2014 Boğaziçi Üniversitesi, Asya Çalışmaları Yüksek Lisans Programı, Öğretim Üyesi P/T
Verilen dersler: Japonca (orta seviye). Ders anlatım dili Japonca.
2013 Bahçeşehir University, İç Mimari Bölümü özel Japonca programı dersleri. Japonca Öğretmeni P/T
Verilen Dersler: Japonca (başlangıç seviyesi)
2010 – 2012 Boğaziçi Üniversitesi, Tarih Bölümü Japonca Programı, Öğretim Görevlisi P/T Ders anlatım dili Japonca.
Verilen Dersler: Japonca Modern ve Klasik Metin Çevirisi I
Japonca Modern ve Klasik Metin Çevirisi II
MÜFREDAT GELİŞTİRME VE AKADEMİK SEMİNERLER
2023 – Devam ediyor: Program Direktörü ve Eğitmen | ESN Akademi ESN Akademi bünyesinde Çeviribilim, Japonoloji ve Klasik Japon Edebiyatı alanlarında lisansüstü düzeyde seminerlerin müfredatını hazırlamış ve eğitim vermiştir. Müfredatları, kuramsal yaklaşımlar ile uygulamalı alanları birleştirerek oluşturmuştur. Programa kabul, ön mülakatla yapılmaktadır. Katılımcıların uzmanlık kazanabilmeleri için çeşitli düzeylerdeki görevleri tamamlamaları beklenmektedir. Süreci başarıyla tamamlayanlara “Bitirme Belgesi” verilmektedir.
2026 – Devam ediyor| ESN Akademi | Yapay Zeka ve Etik: Akademi ve Çeviride (Online seminerler, Dil: Türkçe, Toplam 7 saatlik 2 seminer) Modül (1): Büyük Dil Modelleri (LLM) / Modül (2): Etik Farkındalık ve Yapay Zeka
2024 – Devam ediyor | ESN Akademi (Başlangıç: BİLARK işbirliğiyle) | Profesyoneller İçin Türkçe ↔ Japonca Yazılı Çeviri Modül (1): Çeviri Kuramları; Modül (2): Çeviride Yöntem (Çevrimiçi seminerler) (30 saat / 10 seminer) (Dersler Türkçe işlenmekte olup Japonca örnekler üzerinden gidilmektedir.) Seminer Eğitmeni: Doç. Dr. Esin Esen, BİLARK Eğitim Temsilcisi: Prof. Dr. Turgay Kurultay. [Öne Çıkan Seminer Çıktısı: 2024 yılında, Japonya-Türkiye diplomatik ilişkilerinin tesisinin 100. yıl dönümü anısına düzenlenen, The Japan Foundation resmi programı “Türkiye Japon Edebiyatı Çevirmenleri Ziyaret Programı” kapsamında; seminerin katılımcılarından üç kişi, Doç. Dr. Esin Esen’in referansıyla Japonya’daki eğitim programına davet edilmiştir | Japon Vakfı, Tokyo & Iwate, Japonya | 4 – 16 Kasım 2024. https://www.bookmark.jpf.go.jp/e/translator_spotlight/5638/]
2023 – Devam ediyor | ESN Akademi (Başlangıç: BİLARK işbirliğiyle) | Çevirinin Temelleri (Çevrimiçi seminerler) (Toplam 20 saatlik 10 seminer) (Dersler Türkçe işlenmekte olup Japonca, İngilizce ve İspanyolca örnekler üzerinden gidilmektedir.) Seminer Eğitmeni: Doç. Dr. Esin Esen, BİLARK Eğitim Temsilcisi: Prof. Dr. Turgay Kurultay.
KİTAPLAR
(Kitap bölümleri, editörlükleri yapılan kitaplar ve kitap çevirileri için aşağıda ilgili başlıkların altındadır.)
Akademik Kitaplar
Esen, E. 2025. Japon Edebiyatı 1: Eski Çağ – Man’yōshū, İstanbul: ESN Akademi Yayınları. [Kadim Japon Şiiri MAN’YŌSHŪ (2019), kitabının güncellenmiş İngilizce ve Japonca özetlerin eklendiği yeni edisyonudur].
Esen, E. 2025. Japon Edebiyatı 2: Eski Çağ – Jōdai Kayō, İstanbul: ESN Akademi Yayınları. ]English translation of the title: Japanese Literature 2: The Ancient Age – Jōdai Kayō. Eski Japon Edebiyatında Halk Şarkıları (2020) kitabının güncellenmiş İngilizce ve Japonca özetlerin eklendiği yeni edisyonudur].
Esen, E.,2019. Kadim Japon Şiiri MAN’YŌSHŪ, Ankara: Gece Akademi Yayınları. [ Esen bu çalışmasında, edebiyat sosyolojisi yaklaşımlarından oluşumsal yapısalcı yöntem aracılığıyla Man’yōshū antolojisini incelemektedir. M.S. 340 ile 759 yılları arasında erken dönem Japon şiirinin gelişimini irdeleyerek, edebi metinler ile kadim Japonya’nın toplumsal yapıları arasındaki ilişkiyi ortaya koyar.]
Esen, E., 2020. Eski Japon Edebiyatında Halk Şarkıları. İstanbul: Efe Akademi Yayınları. [Esen bu kitabında, Jōdai Kayō olarak adlandırılan eski Japon şarkılarının kökenlerine odaklanarak edebi ve toplumsal yapılar arasındaki ilişkiler üzerinden metinleri çözümlemektedir. Erken dönem toplumsal faaliyetler ile Japon edebiyatının doğuşu arasındaki bağı da ele alır. Oluşumsal yapısalcı yöntemi kullanan kitap, yazarın Man’yōshū üzerine yaptığı önceki kitabında elde edilen verilerin daha geniş bir zaman diliminde ve sözlü edebi gelenek açısından ele alınmasıyla katkı sağlar.]
Edebi ve Sanatsal Eserler
Esen, Esin. 2025. Ogura’ya Öyküler: Yüz Japon Şairinden Birer Şiir. Japan Foundation desteğiyle yayımlanmıştır. İstanbul: ESN Akademi. [Yazar ve Ogura Hyakunin Isshu’daki klasik şiirlerin çevirmeni]. Kitapta, Ogura Hyakunin Isshu üzerine gerçek veriler temelinde yazılmış küçük öyküler ve Klasik Japoncadan doğrudan çevirisi yer almaktadır . Şiirlerin yanı sıra Türk-Japon dünyasından sanatçılar, akademisyenler ve Türk-Japon dünyasında alanın uzmanları olan 60 kişi tarafından Türk-Japon etkileşiminde oluşturulmuş 100 karuta görseli bulunmaktadır. Görsellerdeki QR kodları taratarak şiirlerin Japonca ve Türkçesi dinlenebilir. Detaylar için Projeler başlığındaki ilgili maddeye bakınız.]
Esen, Esin. 2025. ESN OGURA. [Görsel-işitsel kitap]. İstanbul: ESN Akademi. [Klasik Japon şiirlerinin çevirmeni ve bazı şiirleri seslendirdiı]. [ Ogura Hyakunin Isshu şiirlerinin Japoncası ve Türkçe çevirilerinin sesleri ve karuta görsellerinden oluşan 100 video bulunmaktadır.]
Esen, Esin. (Yazar) The Women of Wa Country / Wa Ülkesinin Kadınları / 和が国の女. Çizerler: Rukiye Derdiyok, Erhan Özışıklı, Irmak Dündar, Ayşegül Kalaycıoğlu, Doruk Mert Aşkın, Burcu Köse. ABD, Japonya ve Türkiye: ESN Akademi. 2024. [Heian dönemi kadın edebiyatı üzerine üç dilli (Japonca- İngilizce-Türkçe) manga kitabı. İlk bölüm Heian Başkentini ve waka şiirini betimlerken; sonraki bölümler Tosa Nikki, Kagerō Nikki, Makura no Sōshi, Izumi Shikibu Nikki ve Murasaki Shikibu Nikki eserlerini konu almaktadır. 6 farklı sanatçının farklı tekniklerle oluştuduğu görseller, bu farklılığın ele alınan kadın yazarların farklılığını da betimlemesini sağlamış ve farklı bir bütünlük oluşturmuştur. Esen tarafından Klasik Japoncadan Türkçeye ve modern Japoncaya çevrilmiş pasajlar içermektedir. Lütfen aşağıdaki Projeler bölümündeki detaylı bilgiye bakınız.]
Esen, E. 2020. Bir İnterrail Seyyahının Anılarından 1994, e-kitap. [(İngilizce Başlık Çevirisi: A Memoir of an Interrail Traveler 1994) Kitapta çok sayıda fotoğraf yer almaktadır. Fotoğraflar profesyonel bir SLR fotoğraf makinesiyle çekilmiş renkli diapozitifledir. Metnin bazı bölümleri 1998 yılında bir seyahat dergisinde yayımlanmıştır.]
MAKALELER, KİTAP BÖLÜMLERİ, TEZLER
Esen, E. (2024). “Hon’yaku jissen to kōsatsu: ‘Shin Chokusen Wakashū’ 1009-ban no Toruko-go yaku”. A. Fittler ve K. Tsuchida (Ed.), Sekai no Naka no Waka 4: Tagengo hon’yaku o tōshite miru Nihon bunka no juyō to hen’yō içinde (s. 93-100). ISSN: 2759-4351. [Japonca, Hakemli Makale: Makale adının Türkçesi: Çeviride Uygulama ve Değerlendirme: Shin-Chokusen Waka-shū 1009 Numaralı Şiirin Türkçe Çevirisi Üzerine]. 「翻訳実践と考察：『新勅撰和歌集』1009番のトルコ語訳」フィットレル・アーロン、土田久美子編『世界の中の和歌 4：多言語翻訳を通して見る日本文化の受容と変容』93-100頁。ISSN: 2759-4351.
Esen, Esin. “Kendisini Anlatan Yazar: Dazai” içinde: Dazai, Osamu, Villon’un Karısı. İstanbul: Sel Yayınları. 2023. s. 101-111. [Türkçe çeviride kitap bölümü]
Esen, Esin “Türkiye’de Japonya Çalışmaları” Üzerine Düşünmek (2021). Kotodama İstanbul Academia 1. İstanbul: Efe Akademi Yayınları. 2022 pp. 17-101 [Book chapter in Turkish: Thoughts on “Japanese Studies in Turkey” (2021) ]
Esen, Esin “Japon Kadın Edebiyatı Bağlamında Ogura Hyakunin Isshu’nun (1235) Kadın Şairleri” Ed. Ali Merthan Dündar. APAM Japonya Kitabı. Ankara Üniversitesi Yayınları. (2021) : 141-170. [Paper in Turkish: The Women Poets of Ogura Hyakunin Ishhu, in the context of Japanese Women’s Literature]
Esen, Esin. The Extralinguistic Factors on the Intralingual Translations of ‘Person Referent Ellipsis’ in Classical Japanese. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 2020, 19 (75) , 1148-1169. DOI: 10.17755/esosder.673795
Esen, Esin. Klasik Çince Edebi Metinlerin Türkçeye Çevrilmesinde Japon Kanbun Kundoku Yöntemi -Üç T’ang Şiiri Örneğinde-.Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2020, 29-60. [Article in Turkish, Title in English: Japanese Kanbun Kundoku Method for the Translation of Classical Chinese Literary Texts to Turkish -Through the Example of Three T’ang Poems]
Esen, Esin. Kokinşiu: One of the First Book Translations from Japanese Literature to Turkish -a Translation Archeology Approach. Turkish Studies – Language, 2020. 15(2), 695-712. https://dx.doi.org/10.29228/TurkishStudies.41648
Esen, Esin. Nature in Classical Japanese Literature – an Ecocritical Perspective of the Plants in the Diary of Lady Murasaki. Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi, 2020. 8, 114-140. DOI: https://doi.org/10.33692/avrasyad.661273
Esen, Esin, “A Method with a Manual for Translation of the Reader Responsibility Feature of Japanese”Eds. E. Esen, R. Miyashita, Shaping the Field of Translation in Japanese ↔ Turkish Contexts I, Berlin: Peter Lang, 2019, p. 143-178. ISBN: 978-3-631-78935-3
Esen, Esin; Miyashita Ryō, “Is It a Stone in Babel Tower Bridging Both Ends of Asia?” Eds. E. Esen, R. Miyashita, Shaping the Field of Translation in Japanese ↔ Turkish Contexts I, Berlin: Peter Lang, 2019, p. 13-28. ISBN: 978-3-631-78935-3
Miyashita Ryō, Esen, Esin, “History of Turkish Translation in Japan and its Problems”Eds. R. Miyashita, E. Esen, Shaping the Field of Translation in Japanese ↔ Turkish Contexts II, Berlin: Peter Lang, 2019, p. 13-24. ISBN: 978-3-631-78173-9
Özrenk Aydın, G.; Esen Esin, “A Discovery: A Direct Literary Translation from Japanese into Turkish Dating 1938” Eds. R. Miyashita, E. Esen, Shaping the Field of Translation in Japanese ↔ Turkish Contexts II, Berlin: Peter Lang, 2019, p. 123-140. ISBN: 978-3-631-78173-9
Esen, Esin;Man’yōshū Şiirlerinin İncelenmesinde Oluşumsal Yapısalcı Yöntemin İmkanları. Humanitas, 6(12), 10-34, 2018. [Paper in Turkish: The Possibilities of Genetic Structuralist Method for The Analysis of Man’yōshū Poems ] DOI: 10.20304/humanitas.410927
――――; “Sasameyuki no Torukogo-yaku ni okeru Kikitesekinin no Imiteki- Ninchiteki Yōso no Honyaku ni tsuite“, Isuramu Sekai, No. 89, pp 1-28, 2018. [Paper in Japanese- Sasameyuki Romanındaki Anlamsal ve Bilişsel Öğelerin Çevirisine Dair / The Translation of Semantic and Cognitive Items of the Reader Responsibility in the Japanese Novel Sasameyuki’s Turkish Translation]
――――,“Zor Zamanlarda Japonya’da Bir Kadın Romanı: Sasameyuki (Nazlı Kar)”, 20. Yüzyılda Savaş ve Kadın, Editor: Onur Yamaner, Bilge Yayıncılık, s. 190 , 232, 2016. [A Women’s Novel in the Hard Times of Japan: Sasameyuki (The Makioka Sisters) in The War and The Women in the 20th Century. ed. Onur Yamaner] (Abstract in English)
――――, “Nazlı Kar-Sasameyuki’yi Türkçe Algılamak”, Nazlı Kar, Can Publishing, p. 9-15, 2015. [Perception of Sasameyuki in Turkish]
――――, “Sasameyuki no Torukogo no Honyaku: Kikitesekinin oyobi Ninchi Shigaku no Shiten kara” Sekai Bungaku/ Honyaku to Bungaku Tokushū , No 122 s. 71-80 , 12, 2015. [Turkish Translation of Sasameyuki: From the point view Reader Responsibility and Cognitive Poetics]
――――, “Man’yōshū’da İki Ukareme Şiiri -‘Okuyucu-Dinleyici Sorumluluğu’ Açısından” Türkiye’de Japonya Çalışmaları II, Boğaziçi Üniversitesi Publishing, İstanbul, 2015, pp.151-168. [Two Poems by Ukaremes – From the Point of the View Reader Responsibility] (Abstract in English)
――――, “Japon Edebiyatından Türkçeye Çeviriye ‘Okuyucu-Dinleyici Sorumluluğu’ Yaklaşımı –Sasame Yuki Örnekleminde” International Symposium on Asian Languages and Literatures, pp. 461-483, Kayseri, 2014. [Reader Responsibility Approach to The Translation of Japanese Literature to Turkish -On The Example of Sasame Yuki] (Abstract in English)
――――, Manyōshū’da Kadın Şairler ve Şiirleri –Bilişsel Poetika Açısından ‘Okuyucu-dinleyici Sorumluluğu’; Ankara University, Institute of Social Sciences, Dissertation, Ankara, 2013. [Women Poets and Their Poetry in Man’yōshū -Cognitive Poetics, Reader Responsibility Approach] (Abstract, Table of contents and bibliography in English- The full text in Turkish is available online)
――――, “Sayılarla Man’yōshū’da İsmi Bilinen Kadın Şairler ve Tür-Kategori Açısından Şiirleri”, Türkiye Sosyal Araştırmalar Dergisi (Turkish Journal of Social Research), V. 172, p. 377-395, 2013. [Onymous Women Poets in Man’yōshū and Their Poetry in Terms of Poetic Forms and Categories] (Abstract in English)
――――, “Murasaki Shikibu’nun, Günlüğünde Gerçeği Kaydetme Çabası ve Yöntemi”, in Türkiye’de Japonya Çalışmaları -I-, Boğaziçi Üniversitesi Publishing, p. 260-281, 2012.[Murasaki Shikibu’s Endeavour and Method of “Recording the Verity” in Her Diary] (Abstract in English)
――――, “Murasaki Shikibu ve Heian Dönemi”, in Murasaki Shikibu’nun Günlüğü, İş Bankası Kültür Publishing, p. xi-xlv, 2009. [Murasaki Shikibu and Heian Period] (Abstract in English)
――――, Heian Dönemi Kadın Edebiyatı, Ankara University, Japanese Language and Literature Dept, BA Thesis, Ankara, 2007. [The Heian Period Women’s Literature] (Abstract in English)
AKADEMİK SUNUMLAR
Esen, E. “Koten bungaku oyobi hon’yakuron” [Klasik Japon Edebiyat ve Çeviribilim]. 4. Uluslararası Çalıştay: Dünyada Waka Şiiri: Çok Dilli Çeviri Yoluyla Japon Kültürünün Alımlanması ve Dönüşümüne Bakış’ta sunulan bildiri, Waseda Üniversitesi İleri Araştırmalar Enstitüsü (WIAS), Tokyo (Çevrimiçi/Hibrit). 5 Eylül 2023. [Japonca Sunum: 「古典文学および翻訳論」 第4回研究会「世界の中の和歌―多言語翻訳を通して見る日本文化の受容と変容―」 早稲田大学高等研究所].
Esen, Esin. Japon Kadın Edebiyatı- Başlangıcından 11. Yüzyıla Kadar– JİKAD. Online Zoom Seminar. İzmir. 16. Mayıs. 2021. [Seminar in Turkish. Translation of the title: Japanese Women Literature from the beginning to 11th Century]
Esen, Esin. Japon Edebiyatında Waka Şiiri – Başlangıcından 13. Yüzyıla Kadar Şiir Örnekleriyle. Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi. İstanbul. Online Seminar. 15.Nisan.2021. [Seminar in Turkish. Translation of the title: Waka Poetry in Japanese Literature- from the beginning to 13th Century]
Esen, E., “文化的差異を翻訳するということ：日本語→トルコ語文芸翻訳の視点から”, Zoom Conference, トルコ文学研究会・日本トルコ交流講演会, 08 .08.2020 – Osaka, Japan [Translating Cultural Differences: Translation from Japanese to Turkish. Japanese-Turkish Intercultural Exchanges Symposium by Turkish Literature Association] [Please click the link for video]
Esen, E., “Yayıncılık Dünyasında, Japoncadan Türkçeye Edebi Çeviride Çeviri Yazı [Transkripsiyon] ve Bir Çevirmen Olarak Hebonshiki Tercihim”, Panel, Video Presentation, International Japanese Language and Education Symposium JADEUS 2017; 3-4 .07.2016 – Tekirdağ, Turkey [The Transcription of Japanese into Turkish in Literary Works and My Hebonshiki Choice as a Translator]
――――, “Sasameyuki [Nazlı Kar] Romanında 1936-1941 Arasında Japonya’dan Kadın İmgeleri“, XX.yy.da Kadın ve Savaş Konferansı, 09.December.2016. [Women’s Images from Japan in Sasameyuki Between 1936-1941; The War and The Women in the 20th Century Conference]
――――, “The Intralingual Translations of Murasaki Shikibu Nikki: A Comparative Study through the Reader Responsibility, The International Workshop on Intralingual Translation, Boğaziçi University, 27-28 November 2014, published abstract, p. 7-8. (Abstract in English)
――――, “Murasaki Shikibu’nun, Günlüğünde “Öteki”nin Bakışından Kendini Anlatması” Writing Women’s Lives International Symposium, İstanbul, 19-20 April,2014. [Narrating Self, Through “The Other” in the Diary of Lady Murasaki] (Abstract in English)
――――, “Man’yōshū’da İki Ukareme Şiiri, ‘Okuyucu-dinleyici Sorumluluğu’ Açısından”, Japanese Studies Conference in Turkey -II-, İstanbul, 14-16 June, 2013. [2 Ukaremes’ Poems in Man’yōshū in Terms of ‘Reader-listener Responsibility] (Abstract in English)
――――, “Plants in the Diary of Lady Murasaki Shikibu and their Use in the Text” The International Symposium “European Discourses on Japan, Plants in Japanese Culture, İstanbul, 14-15 September, 2012. (Presentation in English, Abstract in English)
――――, “Murasaki Shikibu’nun, Günlüğünde Gerçeği Kaydetme Çabası ve Yöntemi”, Japanese Studies Conference in Turkey -I-, İstanbul, 4-6 June, 2010. [Murasaki Shikibu’s Endeavour and Method of “Recording the Verity” in Her Diary] (Abstract in English)
――――, “Murasaki Shikibu ve Kendini Yazma: Doğrudan ve Dolaylı İfade”, International Multidisciplinary Women’s Congress, İzmir, 13-16 October, 2009. Published Abstract: International Multidisciplinary Women’s Congress, Abstracts, Izmir, p. 146. [Narrating Self and The Diary of Lady Murasaki Shikibu: Direct and Indirect Expression] (Abstract in Turkish)
KİTAP ÇEVİRİLERİ
Dazai, Osamu, Villon’un Karısı. Çev. Esin Esen. İstanbul: Sel Publishing. 2023 [Original titles:富嶽百景、１２月８日、薄明、ヴィヨンの妻]
Tanizaki, Jun’ichirō, Nazlı Kar, Çev. Esin Esen, Can Publishing, 2015 [Turkish translation of Sasameyuki]
Shindō, Etsuko, Kapadokya’da Çatra Patralar, Trans. Esin Esen, Can Çocuk Publishing, Contemporary World Literature Series, 2012 (Japanese children’s book translated from Japanese, original title: Tsukiyo no Çatora Patora)
Shikibu, Murasaki, Murasaki Shikibu’nun Günlüğü, Trans. Esin Esen, İş Bankası Kültür Publishing, Hasan Ali Yücel Classics Series, 2009. (Diary of Heian Period woman writer Lady Murasaki, translated from classical Japanese, original title: Murasaki Shikibu Nikki)
EDİTÖRLÜKLER
Ataman Koç, Emine. Ishō ga Kataru Hanayome 装 が 語 る 花 嫁/ Kıyafetlerin Diliyle Gelinler. Türkçe-Japonca iki dilli kitap. Japonca Çevirmen: Chieko Adachi. Editör: Esin Esen. İstanbul: ESN Akademi, 2024. (İlk baskı 2023).
Esen, Esin (ed). Kotodama İstanbul Academia 1. İstanbul: Efe Akademi Yayınları. 2022 (Turkish)
Esen, Esin (ed). Kotodama İstanbul Academia 2. İstanbul: Efe Akademi Yayınları. 2022 (Turkish)
Esin Esen, Ryō Miyashita (ed.), Miyashita Ryō, Shaping the Field of Translation in Japanese ↔ Turkish Contexts I, Berlin: Peter Lang, 2019. [Please see publisher’s page for details] ISBN: 978-3-631-78935-3
Ryō Miyashita, Esin Esen, (ed.), Shaping the Field of Translation in Japanese ↔ Turkish Contexts II, Berlin: Peter Lang, 2019. [Please see publisher’s page for details] ISBN: 978-3-631-78173-9
Esen, Esin (ed). Kotodama İstanbul Kokorozashi 5. İstanbul: Efe Akademi Yayınları. 2022 [Bilingual books in Japanese and Turkish]
Esen, Esin (ed). Kotodama İstanbul Kokorozashi 4. İstanbul: Efe Akademi Yayınları. 2022 [Bilingual books in Japanese and Turkish]
Esen, Esin (ed). Kotodama İstanbul Kokorozashi 3. İstanbul: Efe Akademi Yayınları. 2022 [Bilingual books in Japanese and Turkish]
Esen, Esin (ed). Kotodama İstanbul Kokorozashi 2. İstanbul: Efe Akademi Yayınları. 2022 [Bilingual books in Japanese and Turkish]
Esen, Esin (ed). カメ子の魔法からおばあちゃんを救え！[Kameko no Maho Kara Obaachan wo Sukue!] Trans. Nanao Kokufu. Author: Havva Mutlu. Kotodama İstanbul Çeviri Dizisi. İstanbul: Efe Akademi Yayınları. 2022 (Editor in chief from Japanese to Turkish translation) [Book in Japanese. Translation of the title: Rescue my grandmother from Kameko’s magic]
Esin Esen, Ikuko Suzuki (ed.). “Kotodama İstanbul – Hajimari 2015, Arkeoloji ve Sanat Yayınları, İstanbul, 2016. [Bilingual books in Japanese and Turkish]
“Kültürel Etkileşimler: Japonya” Dosyası, Kurgu Düşün Sanat Edebiyat Dergisi, 15. sayı, 2015.
PROJELER
Esen, çok sayıda disiplinler, kültürler ve uluslarası projeyi tasarlamış ve ilk fikir aşamasından nihai üretime kadar her aşamayı yürütmüştür. Projelerinin konuları Japonya-Türkiye çalışmalarından çeviribilime ve dijital beşeribilimlere kadar geniş bir yelpazededir. Farklı projelerde akademisyen, sanatçı ve kendi konusunda uzmanlarda oluşan 300’den fazla kişiyi bir araya getirmiştir. Projelerinde, Türkçe, Japonca, İngilizce veya İspanyolca dillerinde 21 kitap ve iki dilli 2 sergi oluşturulmuştur. [Kitapların ve sergilerin tam künyelerini bu özgeçmişin ilgili bölümlerinde bulabilirsiniz.] Yürüttüğü projeler, Esen’in çalışmalarını ve vizyonunu da şekillendirmiştir; kendi ifadesiyle: “Böylesine büyük çaplı projelerin her aşamasında yer almak, bu denli çeşitli ve her biri kendi alanında uzman 300 kişiyle, 10 yılı aşkın süredir birebir çalışmak, bir bilim insanı olarak yapabileceklerimin çok ötesinde bir deneyim ve bakış açısı kazandırdı.”
Digital Beşeribilimler Projeleri:
2025– Devam ediyor: Yazıcı Projesi – Yapay Zeka Destekli Akademik Çeviri Sistemi Tasarımı
Yazara özgü üslubun yeniden üretilmesine odaklanan bu proje, Prof. Dr. Mine Yazıcı’nın tüm eserlerini (4 cilt), yazarın özgün İngilizce akademik tonunu modelleyerek çevirmeyi amaçlamaktadır. Bu çerçevede Esen, bir Yapay Zeka Editörleri ekibi oluşturmuş ve eğitimler vermiştir. Yapay zeka editörleri akademik kaynaklar temelinde terminoloji listesini hazırlamış ve Esen’in kurduğu sistemle ve yöntemle çeviriyi oluşturarak editini yapmışlardır. Esen sistemi şöyle kurmuştur: Yazıcı’nın üslubunu modellemek için bir metin çözümleme yöntemi oluşturmuştur. Bu yöntemi yapay zeka desteğiyle promptlara dönüştürmüş, kapalı-devre sisteme yüklediği Yazıcı İngilizce makalelerinden bu promptlar aracılığıyla Yazıcının İngilizce yazma tonunu modellenmesini sağlayan detaylı bir biçem kılavuzu oluşturmuştur. Sonrasında farklı bir kapalı-devre yapay zeka sistemine editörlerin oluşturduğu terminoloji listesi, kendi oluşturduğu biçem kılavuzunu ve diğer dataları ekleyerek 0.1 sıcaklığı da kapsayan sistemin hangi verilerden hangi dataları nasıl çekeceği ve çevirinin nasıl yapılacağını belilrleyen bir çeviri master promotu oluşturmuştur. Esen’in tasarladığı bu Yapay zeka destekli akademik çeviri sistemi, , hem terminolojik hem de üslupsal doğruluk açısından standart çeviri araçlarını geride bırakarak Yazıcı’nın özgün sesini başarıyla yansıtan akademik İngilizce çeviriler üretmektedir.
2026 – Devam ediyor: Architecting a Digital Intellectual Self [Kişinin Bilgi ve Zihninin Dijital İnşası]
Mevcut Aşama: Yapısal Geliştirme ve Veri Seti Derlemesi. Bu proje, Esen’in bilimsel, çeviri ve edebi eserlerini haritalandıran hiyerarşik bir YAML çerçevesi ekleyerek bu datanın birbiriyle ilişkilerini tanımlayan bir veritabanı oluşturmaya odaklanmaktadır. Şu anda yapısal geliştirme aşamasında olan proje, yazarın çalışmalarındaki kuramları, yöntemleri ve bağlantıları dijital ortama aktarmaktadır. İlerleyen zamanda çeviri yöntemleri, yazı üslubu gibi pek çok veri analiz edilerek sistemin veri setine eklenecektir. Bu bütünleşik harita, yapay zekayı Esen’in bilgi birikimini ve zihnini yeniden üretmek üzere eğitecek kapalı-devre bir sistemin temelini oluşturmayı amaçlamaktadır.
Akademik Yayın ve Uluslararası Network Projeleri
2017-2019: Japonca ↔ Türkçe Bağlamında Çeviribilim Kitap Projesi: Japonca ve Türkçe arasındaki çeviri faaliyetlerinin bilimsel incelemesine odaklanan bu araştırma projesini Esen tasarlamış, sonrasında Dr. Miyashita ile birlikte editörlüğünü yürütmüştür. Esen, projenin kuramsal çerçevesini oluşturmuş; akademik network kurulması ve yazar koordinasyonundan nihai üretime ve genel proje yönetimine kadar uzanan tüm yayın sürecini bizzat yönetmiştir. Peter Lang Uluslararası Akademik Yayıncılık tarafından yayımlanan iki ciltlik bu proje, 22 uluslararası akademisyenin (Prof. Dr. Wakabayashi, Prof. Dr. Kurultay, Prof. Dr. Berk Albachten ve Prof. Dr. Misawa’nın da aralarında bulunduğu) kaleme aldığı 24 makaleyi bir araya getirmekte; Çeviribilim, Japonoloji, Türkoloji, Felsefe, Japon Edebiyatı, Dilbilim, Tarih, Osmanlı Araştırmaları ve Eğitim alanlarını kapsayan disiplinlerarası bir perspektif sunmaktadır.
2021–2022: Japonya’da Türkoloji – Türkiye’de Japonoloji Kitap Projesi:
Esen, Japonya’daki Türkiye araştırmaları (Türkoloji) ile Türkiye’deki Japonya çalışmalarına (Japonoloji) odaklanan bu uluslararası projeyi tasarlamış ve yönetmiştir. Editör ve proje koordinatörü olarak; akademik network kurulması ve editoryal incelemeden, kitap tasarımı ve yayın yönetimine kadar uzanan tüm süreci bizzat yürütmüştür. Japonoloji ve Türkoloji’nin çeşitli yönlerini kapsayan 18 akademik makaleyi bir araya getiren proje, iki cilt halinde yayımlanmıştır. Kitaplar için kapsamlı çerçeveyi sağlamak amacıyla Esen, ilk ciltte geniş çaplı bir bibliyografyaya dayanarak Türkiye’deki Japonya çalışmalarının detaylı ve şematik bir analizini hazırlamış ve yayımlamıştır.
Klasik Japon Edebiyatı için Görsel Sanat Projeleri:
Klasik Japon edebiyatını konu eden 2 ayrı görsel sanat projesinde Türk-Japon dünyasından 60 sanatçı, akademisyen ve uzmanı bir araya getirdi. Her iki projede de uluslararası yayınlar ve sergiler oluşturuldu.
2020–2025: Ogura Hyakunin Isshu – Karuta Görsel Sanatlar Projesi
Esen, Japon kültüründe önemlii bir yeri olan Ogura Karutalarının Türkçe versiyonunu oluşturmak için uluslararası bir görsel sanatlar projesi tasarladı. 5 yıl boyunca projeyi yönetti ve koordinasyonunu yürüttü. Türk-Japon dünyasından 60 sanatçı, akademisyen ve uzmanın görsellerini oluşturduğu karutaların en dikkat çekici özelliklerinden biri Türk-Japon etkileşimindeki içerikleri ve Türk-Japon dünyasındaki geleneksel sanatlardan, modern sanatlara, elişlerine kadar uzanan farklı yelpazedeki 30dan fazla farklı türden eserlerin bulunması. Esen projeye katılan sanatçılara karutalar ve şiirlerin ait olduğu dönemin arka planı ile ilgili video sunumlar hazırladı. Kıyafetlerden kültürel öğelere, şiilrerin hikayelerine kadar pek veriyi sanatçılara ulaştırdı. Kitabın, serginin ve karutaların oluşturulmasındaki tasarım ve uygulama ile baskı sürecini yürüttü. Ses kayıtlarını video ve kitaplarda yer alan qR kdolara dönüştürdü. Sergiyi devasa boyuttaki karutalar olarak tasarladı ve tasarımını yaptı. Kitabın Japan Foundation desteği ile yayınlaması sürecini yürüttü. (Detayları için ilgili başlıklara bakınız.)
2022–2024 : Japon Kadın Edebiyatı Üzerine Koten Manga Projesi:
Klasik Japon kakdın edebiyatını konu eden, üç dilli (Türkçe, Japonca, İngilizce) bir manga projesi tasarladı, yazdı ve yönetti. Heian dönemi kadın edebiyatı üzerine daha önce kaleme aldığı bir öyküyü manga için senaryolaştırdı (İlk bölüm Heian Başkenti ve waka şiirini betimlemektedir. Sonraki bölümler Makura no Sōshi, Tosa Nikki, Kagerō Nikki, Izumi Shikibu Nikki ve Murasaki Shikibu Nikki eserlerini konu almaktadır). Her bölüm, klasik Japoncadan çevrilmiş pasajlar içermektedir. Esen, projeye 6 sanatçıyı davet etti ve onlara her bir yazar ile eseri hakkında detaylı bilgilerin yanı sıra Heian Dönemi’ne (mimari, kıyafetler, yaşam tarzı vb.) dair kapsamlı açıklamalar aktardı. Sanatçıların her birinin farklı üslup ve teknikle eserler üretmesi, her bir klasik yazarın kendine has özelliklerini yansıtan özgün bir estetik oluşturdu. Esen, mangayı İngilizceye ve (klasik metinlerin modern Japonca versiyonlarını da içerecek şekilde) Japoncaya çevirdi. Çizimlerin tamamlanmasının ardından, hem kitap hem de sergi için manganın üç dildeki mizanpajını bizzat yaptı. Sergiyi, Japon günlük yaşam kültüründen yola çıkarak bir “Tachiyomi Manga-ten” (Ayakta Manga Okuma Sergisi) konseptiyle kurguladı; yayın ve sergi sürecini organize etti, koordinasyonunu yürüttü. Sergi, farklı yerlerde tekrar gösterilmek üzere gezici bir sergi olarak tasarlandı. (Detayları için ilgili başlıklara bakınız.)
“Türkiye’de Japonya, Japonya’da Türkiye ” Projeleri
2022–2023| Hanayome Projesi
Emine Ataman Koç Gördes üzerine pek çok çalışmaları olan bir yazar. Projelerinden biri de Gördes Gelinlerinin geleneksel kıyafetleri ile ilgili. Saha araştırmasıyla fotoğraf ve videolarla bu gelenekleri belgelemiş ve töportajlar yapmıştır. Taslağını oluşturduğu kitapla Esen’e ulaşmıştır. Esen, kitap projesi oluşturarak, kitabın yayın danışmanlığını ve editörlüğü yapmıştır. Kitabın Japonca-Türkçe iki dilli itap olarak oluşturulmasından, kitabın tüm kurgusu ile görsellerin seçilmesi ve yerleştirilmesi konusunda yazarı yönlendirmiştir. Kitabın tasarım ve mizanpajını bizzat yapmıştır. Yüzlerce görsel yer alan kitaptaki görselleri teknik olarak yayına uygun hale getirmek için fotoğraf programlarıyla işlemiştir. Kitap Türkçe-Japonca 2 dilli ve sadece Türkçe versiyonu olmak üzere Türkiye’de ve dünyada yayınlanmıştır. Sergi projesi henüz oluşturulma aşamasındadır. (Detayları için ilgili başlıklara bakınız.)
2012–2022: Kotodama Istanbul: İki Dilli Yayın Projesi (Vol. 1–5)
Esen, TTürkiye’de Japonya – Japonya’da Türkiye temalı, kendi alanının uzmanları kişilerin eserlerinden oluşan Türkçe-Japonca 2 dilli kitap projelerini oluşturdu. Projenin 2012’deki ilk fikir aşamasından nihai yayınlarına kadar tüm sürecini yönetti. Bu kitaplar için akademisyenler, yazarlar, sanatçılar ve öeğitmenlerinde de aralarında bulunduğu 200’ü aşkın katılımcıdan oluşan uluslararası bir networku kooridne etti. İlk cildin (Hajimari, 2016) eş editörlüğünü, sonraki dört cildin (Kokorozashi serisi, 2022) ise tek editörlüğünü yaptı. Akademik makaleler, alan uzmanlarının yazıları, röportajlar ve edebi eserler gibi çok çeşitli içerikleri bir araya getirdi. İki dilli baskılar için yürütülen çevirmenlerce yapılan çevirilerin oluşturulması ve çeviri editini yapılmasını sağladı. Projenin iki dilli doğasını yansıtmak için Türkçe ve Japonca çift taraflı okunabilen (flip-book) bir format oluşturarak kitapların tasarımını ve mizanpajını bizzat yaptı.
2019–2022: Türk Gençlik Romanının Japonca Çeviri Projesi
Yazar Havva Mutlu’nun kitaplarından birinin Japoncaya çevrilmesini projelendirdi. Çeviri sürecini çevirmene ulaşılmasından, çevirinin editi, kitap mizanpajı ve yayınlanması da dahil olmak üzere her aşamada yönetti. Kitabın çevirmeni Nanao Kokufu ile birebir çalışarak çevirinin oluşturulmasında yöntemsel ve editoryal yönlendirmelerde bulundu. Projenin sonucunda kitap, カメ子の魔法からおばあちゃんを救え！ [Babaannemi, Kameko’nun Sihrinden Kurtaralım!] başlığıyla Japonca olarak tüm dünyada yayınlandı.
UZMANLIK ALANLARINDA DANIŞMANLIK
1995–Devam ediyor: Kariyeri boyunca akademik ve profesyonel çalışmalarının yanı sıra kurumlar, uluslararası şirketler, akademisyenler ve sanatçılar da dahil olmak üzere farklı sektörlerden yüzlerce kişi ve kuruluşa, kendi uzmanlık alanlarında danışmanlık yapmıştır. Danışmanlık süreci için yaptıkları; proje planlamasından, raporlama ve mevcut mesleki alanların analizine, network oluşturmaya kadar çok çeşitli faaliyetleri kapsamaktadır. Bunların yanı sıra kurumsal karar alma süreçleri ve uluslararası işbirliklerini kurma aşamasında kendi uzmanlık alanlarında bilgilendirme toplantıları (brifingler) vermektedir.
Seçilmiş Örnekler:
5 Ekim 2023: Japan Foundation ve Japonya Büyükelçiliği’ne (Ankara) Brifing: Japan Foundation ve Japonya Büyükelçiliği Kültür Bölümü ve yetkilileri için “日→土の文芸翻訳” [Japoncadan Türkçeye Edebi Çeviri] başlıklı bir bilgilendirme toplantısı yaptı. Türk-Japon ilişkilerinin 100. yılı vesilesiyle Japan Foundation tarafından Japonya’da düzenlenmesi planlanan Çeviri Çalıştayı için, organizatörlere Türkiye’de Japon edebiyatının mevcut durumuna dair kapsamlı bir alan analizi sundu. Bu danışmanlık oturumunun kapsamı şu başlıkları içeriyordu:
- “トルコにおける日本研究の中で日↔土翻訳研究” [Türkiye’de Japonya Çalışmaları İçinde Japonca-Türkçe Çeviri Araştırmaları (2021)]
- “トルコにおける日↔土翻訳研究者” [Türkiye’de Japonca-Türkçe Çeviribilim Araştırmacıları]
- “トルコにおける翻訳研究とその中で日→土の翻訳研究” [Türkiye’de Çeviribilim Çalışmaları ve Japonca-Türkçe Çeviri]
- “トルコにおける翻訳研究や教育” [Türkiye’de Çeviri Eğitimi]
- “トルコにおける日→土の翻訳の教育の問題点” [Japonca-Türkçe Çeviri Eğitimindeki Sorunlar]
- “トルコにおける日本文学の翻訳者” [Türkiye’de Japon Edebiyatı Çevirmenleri]
- “トルコにおける日本文学” [Türkiye’de Japon Edebiyatı]
- “トルコにおける日本文学翻訳者の実態（産業翻訳を主としている、大学教員と兼職、等々）と問題点や課題” [Japon Edebiyatı Çevirmenlerinin Gerçeği: Mesleki Durum, Akademisyen/Ticari Çevirmen Olarak Çifte Roller ve Ortaya Çıkan Zorluklar]
- “日本文学日本語原文から翻訳に見える問題点” [Japon Edebiyatını Japonca Orijinalinden Çevirmedeki Temel Sorunlar]
- Soru-cevap bölümü
2009–2021 (Aralıklarla): İş Bankası Kültür Yayınları (Hasan Ali Yücel Klasikler Dizisi) İçin Editoryal ve İçerik Raporlaması: Yayınlanma olasılığı olan klasik Japon edebiyatı eserleri için uzman değerlendirmesi yaptı ve yaptığı araştırmalar temelinde raporlar hazırladı.
2011–Devam ediyor: UNESCO Dünya Mirası Çocuk Kitapları Serisi İçin Proje ve Editoryal Danışmanlık: Yazar Havva Mutlu’ya, Türkiye’nin UNESCO Dünya Mirası alanlarına odaklanan kitap serisi için editoryal ve içerik danışmanlığı sağladı. İlk fikir aşamasından nihai yayın aşamasına kadar projenin içinde yer aldı. İçerik geliştirme, editoryal analiz, yönlendirme,. çeviri ile yurtiçi ve uluslararası yayın süreçlerinde danışmanlık yaptı.
Ekim 1995: Japon Çay Endüstrisi Temsilcileri İçin Saha Asistanlığı ve İşbirlikleri Ağı (Networking): Japon bir çay üreticisinin (Fukui vd.) Türkiye’deki saha ziyaretine ve ÇAYKUR’daki kurumsal toplantılar da dahil olmak üzere, tanıtım ve bağlantı kurma programını yürüttü.
GÖRSEL ÇALIŞMALARI
2012–Devam ediyor: Kitap Kapağı ve Sergi Tasarımı | 2012’den bu yana kişisel bir hobi olarak 100’ün üzerinde kitap kapağı tasarladı. Kitap kapaklarının yanı sıra, devasa boyuttaki karutalar ve manga panellerini içeren disiplinlerarası sergilerinin görsel mizanpajını ve tasarımını ve teknik uygulamasını bizzat yaptı. [Detayları özgeçmişin ilgili bölümlerinde bulabilirsiniz.]
1983- Devam ediyor: Fotoğrafçılık | Esen’in, analog olarak, renkli, siyah beyaz, diapozitif ile dijital formatlarda, 1983’ten bugüne kadar çektiği 10.000’den fazla fotoğraftan oluşan bir arşivi vardır. Bu arşivin tamamını bizzat tarayarak dijital hale getirmiştir. 1989 yılında İFSAK’ta fotoğraf eğitimi almış ve derneğe üye olmuştur. 1990’lı yıllarda kişisel etkinliklerinde diapozitif sunumlarını sınırlı bir izleyici kitlesine sunmuş, fotoğrafları çeşitli dergilerde yayımlanmıştır. Çektiği fotoğrafları işlerken kullandığı teknikler, geçmişte agrandizör kullanarak siyah beyaz fotoğraf bastığı “karanlık oda” ile, dia pozitiflerin seçilmesi çerçevelenmesi ve sunuma hazırlanması süreçleriyken, dijital çağdan itibaren fotoğraf yazılımlarıyla fotoğrafları manipüle ettiği ve kolaj yaptığı dijital “lightroom” tekniklerine dönüşmüştür.
2015- Devam ediyor: Video Kurgu ve Senaryosu | Esen genç yaşlardan itibaren ilgili duyduğu film kurgusunu Japon edebiyatı üzerinde hazırladığı amatör videolarda deneyimlemiştir. Videoların senaryolarını yazıyor, görsellerini ve/veya müziklerini seçiyor. Çektiği videoları erişilebilir dijital programlarla editleyerek, kurgusunu yapıyor. Bu videolar Türk-Japon Vakfı, Japonya Büyük Elçiliği, Japonya ile ilgili dernekler veya üniversitelerin düzenlediği etkinlikler için Esen tarafından oluşturulmuş ve fiziksel ve online olmak üzere çeşitli etkinliklerde gösterilmiştir. [Video linklerini aşağıda SOHBETLER başlığı altında bulabilirsiniz.]
TOPLUMA YÖNELİK FAALİYETLER
[PUBLIC SCHOLARSHIP]
Topluma Yönelik Faaliyetler: SERGİLER
Esen, E. Proje kurucusu ve konsept tasarımcısı: Ogura Şiirleriyle Görsel Buluşma: 60 Türk-Japon Sanatçının Görsel Eserleri. 20–27 Aralık 2025. Ankara: Türk Japon Vakfı. [Klasik Japon şiirlerin ve görsel sanatların, QR kodlu seslendirmelerle buluştuğu dev boyutlu ‘karuta’ kartları aracılığıyla sunan bu ineraktif sergiyi tasarladı ve organize etti. Detaylar için lütfen Projeler bölümüne bakınız.]
Esen, E. Proje kurucusu ve konsept tasarımcısı: Wa Ülkesinin Kadınları 和が国の女 İki Dilli Tachiyomi Manga-ten (Ayakta Manga Okuma Sergisi). Japon Kültür Evi. İstanbul. 21 Eylül – 6 Ekim 2024. [Türk-Japon İlişkilerinin 100. Yılı Etkinliği]. Düzenleyen: Japon Kültür Evi, ESN Akademi. Proje: Esin Esen. Küratör: Erhan Özışıklı. Çizerler: Rukiye Derdiyok, Erhan Özışıklı, Irmak Dündar, Ayşegül Kalaycıoğlu, Doruk Mert Aşkın, Burcu Köse. / Ankara Sergisi (Yeniden Sergileme): Türk Japon Vakfı (23 Ocak – 2 Şubat 2025). [Detaylı bilgi için lütfen yukarıdaki Projeler bölümüne bakınız.]
Topluma Yönelik Faaliyetler: SOHBETLER
Esen, E. Ogura’ya Öyküler Yayın Lansmanı ve Türk Japon Vakfı Sergi Açılışından Canlı Yayın. Online Sunum. 20.12.2025 [Ogura: Book Launch and Exhibition Opening. Live Streamed Presentation & Live connection to the Ankara exhibition opening at the Turkish Japanese Foundation – English subtitles are available in the video]
Esen, E. Koten Manga Sergi Açılış Konuşması Online Sunum. Japon Kültür Evi. 21-09-2024.
Esen, E. Japon Edebiyatından Kadın İmgeleri – Başlangıcından 1950’ye kadar. Boğaziçi Üniversitesi Edebiyat Kulübü. 03.05.2024 Canlı Yayın. [İçerik: Esen, ‘canlı roman’ adını verdiği yeni edebi türün manifestosunu ortaya koydu; bu türün ilk örneğini yarattı. Türün tanımını şu şekilde yaptı: “Online olarak canlı ve yayınlandığı anda sesli / veya dilenirse görüntülü oluşturulan roman türü. ” Dijital çağ için tasarladığı bu tür, roman türünün tüm özelliklerini taşır. Esen, türde, yazarın görünür oluşunu şu şekilde aktarır: “Türün temel özelliği yazarın “görünür” olması. Görünür olmakla kastım sadece ekran değil, kamerası kapalı olsa bile sesiyle o anda orada bulunuyor olmasıdır. Bunu da geleneksel romanda okura hitap eden yazara benzetebiliriz. “Ey okur”. Yazar önceden karakterler, kurgu, tasarlar. Bazı slogan cümleler/ geçiş cümleleri oluşturabilir. Bu geleneksel romanın yazarın zihninde oluşması, notlar alması gibi düşünülebilir. Sonra, bu hazırlanan materyale dayanarak, yazar romanı ekran karşısında “canlı” olarak yaratır. Bu edebi tür, yazarın ekran karşısında daha önce ana hatlarını kurguladığı ve tamamen yeni bir eser üretiyor olması nedeniyle meddahlık veya hikaye anlatıcılığından farklıdır. Roman tekniklerini kullanması nedeniyle standup da değildir. Yazar tüm roman tekniklerinin yanı sıra, beden dili, ses tonu, müzik, görseller, videolar, şu anda bilinen ya da bilinmeyen tüm bilişim araçları gibi farklı araçları kullanabilir. (Başkasının eserine mutlaka atıf). Örn. Bu bağlamda metinlerarasılık da mesela filmin o sahnesini göstermek şeklinde aktarılabilir. (Çok olasılık var). Yeni bir edebi türü öneren bu manifesto mevcut hiçbir şeye karşı değildir. Dijital çağın araçlarını, düşünce şeklini edebiyata katma önerisi olarak görülebilir. Dijital çağa temel kural: Benim aklımda, bilgimde, zihnimde olmayan bir şey benim eserimi oluşturamaz! ]
Esen, E. Japoncadan Edebi Çeviri “Villon’un Karısı” Ekseninde. Koç Üniversitesi. 8.1.2024 Canlı Online Sunum.
Esen, E., Japon Waka Şiirini Sevmek [Loving Japanese Waka Poetry], Video Presentation, Japan Festival by Embassy of Japan in Turkey , 20.12.2020. [Please click the link for video]
――――,A Spring Journey in Japan through Waka Poetry, Video Presentation at Koto Performer Atsuko Suetomi’s Concert: Spring Breeze from Japan, Japan Week by Istanbul Japanese Consulate, 17.03.2018. [The video with English subtitle ise available on my youtube channel]
――――, The Spring in Japanese Waka Poetry, Video Presentation at Koto Performer Atsuko Suetomi’s Concert: Japanese Koto Music and Waka Poetry, UTEF International Trabzon Literature Festival, 17.04.2018.
――――, A Spring Journey in Japan through Waka Poetry, Video Presentation at Koto Performer Atsuko Suetomi’s Concert: Spring Breeze from Japan, IFES International Fine Arts and Fine Arts Education Symposium, Sivas Cumhuriyet University, 28.4.2018.
――――, Autum Waka Poems, Video Presentation at Koto Performer Atsuko Suetomi’s Concert: Autumn Breeze from Japan, Türk-Japon Vakfı, 20.10.2017. [In the video link English subtitle is available]
――――, The Book Cover Design of Kotodama İstanbul – 『ことだま・イスタンブル』の表紙, Video presentation with Japanese subtitles, 第二回日土友好コンサート～末富敦子 [2nd Turkish-Japanese Friendship Concert by Koto Performer Atsuko Suetomi], Tokyo, 9.07.2016.
――――, The Book Cover Design of Kotodama İstanbul – 『ことだま・イスタンブル』の表紙, Video presentation with Japanese subtitles, 23.th International Tokyo Book Fair, Yunus Emre Instutute Tokyo-Stand, 23-25.09.2016.
Topluma Yönelik Faaliyetler: ÇEVİRİLER (KİTAP BÖLÜMLERİ VE DİĞER YAYINLAR)
Etsuko SHINDŌ. KOTODAMA İSTANBUL –KOTODAMANIN GÖTÜRDÜĞÜ YER. Kotodama İstanbul Kokorozashi 3. İstanbul: Efe Akademi Yayınları. 2022: 19-22.[Translation from Japanese]
Mayu TSUKUI. “MAYU, SİMİT YER MİSİN?” Kotodama İstanbul Kokorozashi 3. İstanbul: Efe Akademi Yayınları. 2022: 73-77 .[Translation from Japanese]
Yukie MASHIMA. BİR MESLEK OLARAK ÇEVİRMENLİK. Kotodama İstanbul Kokorozashi 3. İstanbul: Efe Akademi Yayınları. 2022: 95-100 .[ Translated from Japanese]
Tsukiko WATARI YAMADA, BÜYÜKBABAM YAMADA TORAJIRŌ’DAN MİRAS, TÜRKİYE SEVDASI. Trans. Esin Esen Kotodama İstanbul Kokorozashi 2. İstanbul: Efe Akademi Yayınları. 2022: 19-26. .[ Translated from Japanese]
Kahoru NIIBE SANCAR. KAHORU’NUN MACERALARI. Trans. Esin Esen Kotodama İstanbul Kokorozashi 2. İstanbul: Efe Akademi Yayınları. 2022: 57-63. .[ Translated from Japanese]
Ryōsuke USHIDA. İSTANBUL’DA, İŞ DÜNYASINDA ÜÇ YIL. Trans. Esin Esen Kotodama İstanbul Kokorozashi 2. İstanbul: Efe Akademi Yayınları. 2022: 79-83. .[ Translated from Japanese]
Kudō Caymaz, Rie “Bir Japon Minyatürcü”, Trans. Esin Esen Kurgu Journal of Arts and Ideas, 15. sayı, s. 82-84, 2015. (Translated from Japanese)
Miyashita, Ryō , “Divan Şiirinin Japoncaya Çevrilmesine Dair Düşünceler”, Trans. Esin Esen Kurgu Journal of Arts and Ideas, 15. sayı, s.94-99, 2015. (Translated from Japanese)
Shindō, Etsuko , “Bir Japon Yazarın Gözünden Japonya’da Çocuk Kitapları , Trans. Esin Esen, Kurgu Journal of Arts and Ideas, 15. sayı, s. 37-41, 2015. (Translated from Japanese)
Trumbull, Charles , “Beş Balonlu Sabah – Güneybatı Amerika ve Haiku- Trans. Esin Esen, Kurgu Journal of Arts and Ideas, 15. sayı, s. 67-69, 2015. (Translated from English)
Machado, Antonio, “Şarkılar ve deyişler XXIX”, Trans. Esin Esen, Kurgu Journal of Arts and Ideas, V. 13, p. 84, 2014. (Translated from Spanish into Turkish, Orginal title: Proverbios y cantares XXIX, English title: Proverbs and songs XXIX )
Trumbull, Charles , “Mevsimlerin Önemi”, Trans. Esin Esen, Kurgu Journal of Arts and Ideas, V. 13, p. 80-83, 2014. (Translation of an essay on Haiku. Translated from English into Turkish, English title: The Importance of Seasons )
Miyashita, Ryō , Japonya’da Orhan Pamuk ve Çeviriye Dair Bazı Notlar” Trans. Esin Esen, Lacivert Journal of short stories and poetry, V. 40, p. 91-96, 2011 (translated from Japanese into Turkish, English title: Perception of Orhan Pamuk in Japan and notes on Translation)
Shindō, Etsuko, “Etsuko’dan Mektup” Trans. Esin Esen, Lacivert Journal of short stories and poetry, V. 39, p.31-32, 2011 (translated from Japanese into Turkish, English title: A Letter from Etsuko)
Shindō, Etsuko, “Japonya’dan Bir Ses”, Trans. Esin Esen, Haber Türk Newspaper, 2011 (translated from Japanese into Turkish, English title: A Voice from Japan)
Topluma Yönelik Faaliyetler: YAYINLAR
Esen, Esin. TÜRKİYE’DE JAPONYA – JAPONYA’DA TÜRKİYE TEMALI, İKİ DİLLİ ORTAK KİTAPLARDA ÇEVİRİ EDİTİNE DAİR ÇOK ÇEVİRMENLİ BİR ÖYKÜ. Çevirmen Öyküleri (Ed. Fadime Çoban). İstanbul: Aktif Yayınları. 2022: 70-82. (Çeviribilim öğrencileri için hazırlanan kitapta bölüm) [Essay in Turkish. Translation of the title: On proofreading the translations in the bilingual books themed Japan in Turkey and Turkey in Japan] (Essay in Turkish for the students of translation studies departments)
Esen, Esin. ÇOCUK KALBİM, KİTAPLAR VE KAPAKLARI. Kotodama İstanbul Kokorozashi 5 (Türkçe). İstanbul: Efe Akademi Yayınları. 2022: 216-228 [Short story in Turkish. Translation of the title: My heart of My Childhood, Books and Covers]
Esen, Esin. 童心の笑心‐本、そして表紙. Kotodama İstanbul Kokorozashi 5 (Japonca- Japanese- 日本語版). Trans. Nanao KOKUFU. İstanbul: Efe Akademi Yayınları. 2022: 244-256 [Short story in Japanese. Translation of the title: My heart of My Childhood, Books and Covers]
Kokufu, Nanao & Esen, Esin. “BABAANNEMİ, KAMEKO’NUN SİHRİNDEN KURTARALIM!” -Türkçeden Japoncaya Gençlik Romanı Çevirisi- Kotodama İstanbul Kokorozashi 5 (Türkçe). İstanbul: Efe Akademi Yayınları. 2022: 125-140. [Essay in Turkish. Translation of the title:RASCUE MY GRANDMOTHER FROM KAMEKO’S MAGIC!” – Translation of a Juvenile Novel from Turkish to Japanese-]
Kokufu, Nanao & Esen, Esin. 「カメ子の魔法からおばあちゃんを救え！」 -トルコ語から日本語へ青少年文学翻訳作品-. .Kotodama İstanbul Kokorozashi 5 (Japonca- Japanese- 日本語版). Trans. Nanao KOKUFU. İstanbul: Efe Akademi Yayınları. 2022: 137-160 [Essay in Japanese. Translation of the title:RASCUE MY GRANDMOTHER FROM KAMEKO’S MAGIC!” – Translation of a Juvenile Novel from Turkish to Japanese-]
Esen, Esin. UKAREME Mİ? JAPON KADIN EDEBİYATINDA MI? Kotodama İstanbul Kokorozashi 3 (Türkçe). İstanbul: Efe Akademi Yayınları. 2022: 161-165 [Autobiographic essay in Turkish. Translation of the title: Ukareme? In Japanese Literature?]
Esen, Esin. うかれめって？女流歌人なの？ Kotodama İstanbul Kokorozashi 3 (Japonca- Japanese- 日本語版). İstanbul: Efe Akademi Yayınları. 2022: 189-194. [Autobiographic essay in Japanese. Translation of the title: Ukareme? Women Poets?]
Esen, E., “Çevirmenin Zihninin Parmak İzidir Çeviri”, Çevirmenin Sözlüğü, Arka Kapak Dergisi, Vol. 32 05.2018 [Translation is the Finger Print of the Translator’s Mind]
――――, “Kotodama ve İstanbul” Kotodama İstanbul -Hajimari 2015 -Türkçe, Arkeoloji ve Sanat Yayınları, İstanbul, 2016, p. 215-218. [Turkish, Kotodama and Istanbul]
――――, “Isutanburu to Kotodama ” Kotodama İstanbul -Hajimari 2015 -Japonca, Çev. Ikuko Suzuki, Arkeoloji ve Sanat Yayınları, İstanbul, 2016, p. 259-264. [Japanese, Kotodama and Istanbul]
――――, “Kadim Japonya’dan Kadın Sesleri” Kurgu Journal of Arts and Ideas, 15. sayı, p. 78-81, 2015. [The Voices of Women from Ancient Japan] [A short story on Japanese waka poetry by ancient Japanese women poets]
――――, “Murasaki Shikibu İstanbul’a Gelseydi!” Kurgu Journal of Arts and Ideas, 14. sayı, p. 110-112, 2015. [If Murasaki Shikibu Comes to İstanbul!] (Turkish translation of my essay in Subaru Journal)
――――, “Bilişsel Sürece Bir Saldırı mı? Ketum Kahraman” Kurgu Journal of Arts and Ideas,, 14. sayı, p. 45-46, 2015. [Is it a Violence against Cognitive Process? The Discreet Hero by Vargas] (Turkish Essay on Vargas and Discreet Hero-cognitive poetics aproach)
――――, “1930’ların Sonlarında Japonya’da Kadın Olmak: Gelenek ve Modernlik Arasında Bir Roman Kahramanı, Roman Kahramanları Journal V. 21, p. 27-32, İstanbul, Ocak-Mart 2015. [Being a Women in Japan in 1930’s: A Novel Heroine between the Tradition and the Modernism] (Turkish Essay on women characters of Sasameyuki and women history of that period)
――――, “Japon Şiiri mi? Haikuyu Duyduk Peki ya Waka?” Kurgu Journal of Arts and Ideas, V. 13, p. 75-79, 2014. [Japanese Poetry? We heard about Haiku but what about Waka?] (Turkish essay on Japanese waka poetry)
――――, “Isutanburu no Murasaki Shikibu, Heian-kyō no Esin” Subaru Literature Magazine, Japan, July 2014. (Essay in Japanese) [Murasaki in Istanbul, Esin in Heian-kyō]
――――, “Fantastik bir Türkiye Öyküsü…” İyi Kitap -Journal of Children’s books, V. 46, p. 18-19, 2012. (Interview in Turkish with the Japanese writer Etsuko Shindō) [A Fantastic Story on Turkey]
――――, “Wa Ülkesinin Kadınları“, Lacivert – Journal of short stories and poetry, V. 39, p. 62-69, 2011. [Women of Wa Country] (A short story on Heian Period Women Literature in Turkish)
Esen, E., (Yazan ve Fotoğraflayan). Antalya Üzerine Yazı Dizisi ve Fotoğraflar. Yazıların başlıkları mevcut değildir. Konularından bazıları Suna-İnan Kıraç Kaleiçi Müzesi ve Aspendos Konseri. Schwarz auf Weiss, Özgün Medya Yayıncılık, Ankara, 1999. (Almanca Kültür Gazetesi. Esen yazıları Türkçe yazmış, yayıncı tarafından Almancası oluşturulmuştur.)
――――, “Bir İnterrail Seyyahının Anılarından 2, Danimarka” Sanatsal Mozaik -Journal of Arts, V.32, p. 78-82, 1998. [A Memoir of an Interrail Traveler 2, Denmark] (Photography and essay in Turkish)
――――, “Bir İnterrail Seyyahının Anılarından 1, Düşler Kenti Paris” Sanatsal Mozaik -Journal of Arts, V.31, p. 76-81, 1998. ) [A Memoir of an Interrail Traveler 1, City of Dreams Paris] (Photography and essay in Turkish
――――, “Gülzemin Hanımın Düşlerinin Dokunduğu Yerde Dökülen Mürekkeple Yazılmış Hikâyat” Hayalet Gemi -Journal of literature, arts and culture, V.24, p. 15-19, 1995. [A Story Written with the Ink that Spilled from Ms. Gülzemin’s Dreams] (Short story in Turkish)
――――, “Eşyanın Sırları Üzerine Çağrışımlar” Hayalet Gemi -Journal of literature, arts and culture, V.22, p. 22-23, 1995. [Connotations on Secrets of Matter] (Essay in Turkish)
Esen, E., 2015, “Bilişsel Poetika Kavramının Türkçeye Aktarılması”, esinesen.com. (Turkish)
Esen, E., 2017, Japoncanın Türkçede Transkripsiyonu, esinesen.com.
Esen, E., 2019, “Japonya’da Yeni Bir Dönem Başlıyor: Reiwa,” esinesen.com (19.04.2019’da yazıldı. 30.04.2019’da yayınlandı) (Yazının tam metnine linkten ulaşabilirsiniz)
Topluma Yönelik Faaliyetler: SEÇİLMİŞ RÖPORTAJLAR VE HAKKINDA YAYINLAR
Usanmaz, Ceyhan,06. Şubat. 2026. “Bir bellek oyunu olarak şiir!“Bu Köşe Kitap Köşesi. Açık Radyo. Köşe Yazısı.
Usanmaz, Ceyhan, 07. Şubat. 2025. “Kotodama İstanbul” derlemeleri vesilesiyle Japonolog Esin Esen’le söyleşi“. Bu Köşe Kitap Köşesi. Açık Radyo (podcast)
Atmaca, Volkan, Esin Esen: “Başka bir Dazai keşfettim. Hayran oldum.” Sanat Kritik. 5.3.2024.
Suetomi, Atsuko. “Büyülü Bir Dünyada Dolaşmak- Klasik Japon Edebiyatı Peşinde” Japonolog Doç. Dr. Esin Esen Röportajı. Anadolu Life online dergi. Pp. 26-29. Haziran, 2021 [Interview on online magazine. Translation of the title: Wandering in a Magical World – Pursuing Classical Japanese Literature]
Usanmaz, Ceyhan,03 Eylül. 2020. “Yazıdan çok çok önce: Eski Japon Edebiyatında Halk Şarkıları” Haftanın kitabı. Açık Radyo. Köşe Yazısı.
Radio Broadcast on Dr. Esin Esen and her Presentation of Autumn Waka Poetry, Müzik Ataşesi Radio Program, TRT 3, 10.10.2017 (21. – 27. minutes).
Karaağaç, Ece, Esin Esen ile söyleşi: “Sözün ruhu” İstanbul’da, Sabit Fikir Journal, 08, 2016. [Interview with Esin Esen: “The Sprit of the Word (Kotodama) in Istanbul] (Interview with Esin Esen on the Kotodama İstanbul as a Book Project and her Other Works)
A Japanese News on the Turkish Translation of Murasaki Shikibu Nikki and the Translator Esin Esen, broadcasted on TRT Japanese, 8.05.2015.
Numata, Sayoko, “Shindo Etsuko-cho ‘Tsukiyo no Chatora Patora’ Torukogo Honyakuban Kanko ni Yosete” Waseda Journal of Islamic Sciences, Vol.9, p.141-147, 2013. [About the Turkish Translation of Tsukiyo no Chatora Patoro by Etsuku Shindō] (Contains interview with the translator Esin Esen and references to her translations)
esinesen.com 